Unieke openluchtexpo "Là où j'habite" brengt de geschiedenis van Bouillon tot leven

Restaurant Méandre ligt – zoals onze naam al doet vermoeden – aan een meander van de kronkelende Semois. En niet zomaar eentje: precies op de meander waarop het historische stadje Bouillon zich door de eeuwen heen heeft ontwikkeld.

Rondom Méandre kun je sinds kort op een heel bijzondere manier kennismaken met die geschiedenis. La Collection, de nieuwe naam van het vertrouwde Musée Ducal, heeft een kunstwandeling door de historische binnenstad gecreëerd waarbij lokale kunst, mooie straatjes en bijzondere verhalen uit het verleden samenkomen.

75 jaar verzamelen: van Musée Ducal naar La Collection

In 1951 maakte het publiek voor het eerst kennis met het museum. Het doel van de oprichters was duidelijk: het bijzondere erfgoed van Bouillon verzamelen, bewaren en onder de aandacht brengen.

75 jaar later begint een nieuw hoofdstuk. Het Musée Ducal wordt La Collection. Een eenvoudige naam die de aandacht opnieuw vestigt op wat het museum zo bijzonder maakt: de historische verzameling die er in al die jaren is opgebouwd.

De eerste conservatrice, Suzette Bodard, omschreef de magie van de plek in de jaren vijftig al treffend:

“Is het Museum van Bouillon een museum, in de strikte betekenis van het woord, of is het een levend huis waar de tijd vele jaren geleden op wonderbaarlijke wijze tot stilstand is gekomen?”

Met de nieuwe naam keert het museum terug naar die levendige essentie. En voor zijn jubileum doet La Collection iets bijzonders met zijn verzameling: de kunst trekt de straat op.

Een wandeling langs kunst én geschiedenis

Tijdens de route ontdek je 20 grote reproducties van schilderijen uit de museumcollectie, verspreid over verrassende plekken in Bouillon.

Bij ieder werk staat een QR-code. Scan die met je smartphone en je ontdekt het uitgebreide verhaal achter het schilderij. De informatie is beschikbaar in Nederlands, Frans en Engels.

En dat levert veel meer op dan alleen kunstgeschiedenis. De schilderijen vertellen over verdwenen gebouwen, het dagelijkse leven langs de Semois, bijzondere families, kunstenaars, industrie, tradities en bekende én minder bekende inwoners van Bouillon.

We geven je alvast een korte voorproef van de werken die je onderweg tegenkomt.

De werken van de kunstroute

1. Pierre Clouet – La Criée (Frahan)

Een dorpsomroeper brengt ons terug naar de beginjaren van het museum. Toen men een collectie over het leven in de Ardennen wilde samenstellen, werden inwoners opgeroepen om op zolders naar oude gebruiksvoorwerpen te zoeken. Pierre Clouet, zelf geboren in Bouillon, was nauw bij de ontwikkeling van het museum betrokken.

2. François de Hérain – Pont de Liège en automne

De Pont de Liège vormt een van de rode draden van de route. François de Hérain schilderde de brug in 1933 in herfststemming. Tijdens de wandeling kun je het stadsbeeld van toen vergelijken met het Bouillon van vandaag.

3. Angélina Drumaux – Fleurs en pot

De in Bouillon geboren Angélina Drumaux koos rond 1935 voor een veel intiemer onderwerp: een bloemstilleven. Ze verliet Bouillon als kind, maar bleef haar hele leven nauw verbonden met de streek. Verderop in de route ontmoeten we haar opnieuw.

4. Constant Duval – Pont de Liège

In 1909 schilderde Constant Duval de Pont de Liège. Duval was naast kunstschilder ook bekend als ontwerper van toeristische affiches. De brug groeide, samen met het kasteel, uit tot een van de herkenbare beelden waarmee Bouillon zich aan bezoekers presenteerde.

5. Guillaume Edeline – Pont de Liège

Dezelfde brug, maar een totaal andere blik. Guillaume Edeline, ook wel de schilder van de Semois genoemd, gaf de Pont de Liège in 1973 een veel modernere, bijna abstracte uitstraling. Hij woonde een tijd in Bouillon en zette zich sterk in voor het lokale erfgoed.

6. Benjamin Gourmet – Le cortège de Saint-Eloi

Met dit werk uit 1987 komen we terecht bij lokale tradities en het gemeenschapsleven. De Saint-Eloiviering was nauw verbonden met de wereld van de metaalbewerkers, een nijverheid die lange tijd een belangrijke plaats innam in Bouillon.

7. Daniel Hoffman – Zonder titel

Achter dit hedendaagse werk uit 2010 schuilt een mooi verhaal over twee kunstenaars. De Bouillonnais Claude Collignon daagde Daniel Hoffman uit om het kasteel in zijn abstracte beeldtaal te verwerken. Collignon overleed voordat hij het resultaat kon zien. Hoffman schonk het werk vervolgens als eerbetoon aan zijn vriend aan het museum.

8. Rostislas Loukine – Godefroid de Bouillon chevauchant

Natuurlijk ontbreekt Godfried van Bouillon niet. De Russisch-Franse kunstenaar Rostislas Loukine schilderde hem in 1951 te paard. Het werk laat niet alleen de historische figuur zien, maar ook hoe kunstenaars eeuwen later het beeld van de beroemde kruisvaarder mee vormgaven.

9. Alfred Martin – Pont de Liège

In dit schilderij uit 1924 ontdekken we opnieuw de Pont de Liège, inclusief haar opvallende bocht. De brug was bovendien een geliefde ontmoetingsplaats. Bouillonnais kwamen er om te “ponteren”: zitten, praten, voorbijgangers bekijken en het lokale nieuws bespreken. Een sociaal netwerk avant la lettre.

10. Marguerite Putsage – Lavandières à La Maladrerie

In 1897 schilderde Marguerite Putsage vrouwen die langs de Semois de was doen. Achter dit alledaagse tafereel gaat een groter verhaal schuil over de wijk La Maladrerie, de familie Camion en de metaalnijverheid van Bouillon.

11. Albert Raty – Fanfare à Bouillon

De in Bouillon geboren Albert Raty legt in 1942 een stukje lokaal gemeenschapsleven vast. Fanfares en muziekverenigingen brachten mensen samen tijdens feesten en optochten. Raty zou later bovendien een belangrijke bijdrage leveren aan de schilderijencollectie van het museum.

12. André Rosbach – Marie-Apolline Collette-Ozeray

André Rosbach vestigde zich in de negentiende eeuw in Bouillon en werd er een gewaardeerd portretschilder. Zijn portret van Marie-Apolline Collette-Ozeray geeft ons via kleding, houding en uitstraling letterlijk een gezicht bij het Bouillon van die tijd.

13. André Rosbach – Jean-Hippolyte Bonnardeaux

Een familieportret uit 1848 blijkt verrassend genoeg ook het verhaal van de stadsontwikkeling te vertellen. De familie Bonnardeaux bezat gronden die later werden verkaveld, waardoor onder andere de Rue Neuve, Rue Georges Lorand en Place des Champs-Prévôt konden ontstaan.

14. André Rosbach – Porte de France

Rosbach schilderde rond 1850 ook de Porte de France. Zulke werken zijn vandaag bijna historische documenten: ze laten zien hoe Bouillon eruitzag voordat gebouwen verdwenen en straten veranderden. Ideaal dus om tijdens de wandeling het oude en huidige stadsbeeld met elkaar te vergelijken.

15. Albert Raty – Les joueurs de quilles à la fenêtre ouverte

Rond 1930 keek Albert Raty door een open raam naar een typisch stukje Ardennenleven: mannen die kegelen bij de dorpsherberg. Geen grote historische gebeurtenis, maar juist een alledaags moment dat ons vandaag iets vertelt over hoe mensen hun vrije tijd doorbrachten.

16. André Rosbach – L’enfant et son chien

Een kind en zijn hond, geschilderd rond 1842. Dit intieme portret vormt een mooi contrast met de stadsgezichten en historische verhalen van de route. Bijna twee eeuwen later kijken we nog steeds naar een klein moment uit een individueel mensenleven.

17. Camille Barthélemy – Pont de Liège

In 1929 schilderde Camille Barthélemy de oude Pont de Liège. Elf jaar later, in mei 1940, werd die brug vernietigd. De huidige brug werd in 1951 gebouwd. Het schilderij bewaart daardoor een uitzicht op Bouillon dat vandaag niet meer bestaat.

18. Pierre Davesne – Pierre Rousseau en Frédérique de Weissenbruch

Dit dubbelportret uit 1762 brengt ons naar een verrassend hoofdstuk uit de geschiedenis. Pierre Rousseau was journalist, encyclopedist en uitgever. Dankzij zijn Journal Encyclopédique en de latere Société Typographique de Bouillon groeide het kleine Bouillon in de achttiende eeuw uit tot een belangrijk centrum voor drukwerk en de verspreiding van ideeën door Europa.

19. Angélina Drumaux – Scène d’intérieur

We ontmoeten Angélina Drumaux opnieuw in een intiem tafereel uit 1909. De bordurende vrouw werd later geïdentificeerd als Louise del Marmol, echtgenote van Paul De Moffarts. Het schilderij opent zo een venster op het familieleven in Botassart: zomerdagen, muziek rond de piano, croquet in de tuin en rustige momenten in het salon.

Twintig verhalen, één Bouillon

Wie de hele route volgt, ontdekt al snel dat de geschiedenis van Bouillon veel groter is dan alleen het beroemde kasteel en Godfried van Bouillon.

Ze werd evengoed gevormd door kunstenaars en drukkers, industriëlen en wasvrouwen, muzikanten en cafébezoekers, families en kinderen.

Ook de Pont de Liège vormt een prachtige rode draad. Verschillende kunstenaars schilderden dezelfde plek in verschillende periodes en stijlen. Ondertussen veranderde de brug zelf, veranderden de omliggende wijken en veranderde Bouillon.

En precies daarin zit de charme van de wandeling.

Je bekijkt een schilderij, scant de QR-code en leest het verhaal. Daarna kijk je opnieuw naar de straat, de brug, de gevel of de Semois voor je.

En plots ziet een plek waar je misschien al tientallen keren voorbijliep er anders uit.

Zelf op ontdekking?

De kunstwandeling is gratis en je kunt ze volledig op eigen tempo doen. De uitgebreide verhalen bij de kunstwerken zijn via de QR-codes beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels.

Een gratis routekaart kun je ophalen bij de balie van La Collection.

Ons advies? Maak er geen wedstrijd van om alle werken zo snel mogelijk af te vinken. Wandel door de kleine straten, kijk naar de gevels, stop bij een schilderij en neem af en toe de tijd om gewoon rond te kijken.

En omdat de route zich rondom de historische meander van Bouillon slingert, kun je de wandeling natuurlijk perfect combineren met een lunch, aperitief of diner bij Méandre.

La Collection heeft de kunst naar buiten gebracht. Bouillon zelf is de museumzaal geworden.